જોજે ને તું આપણા પ્રણયનો રંગ

હમણાંતો ગુલાબી સપનાં જોઇએ

કેવોય નીકળે સમયનો રંગ

ધડકે છે હ્યદય જોરજોર થી

તારી યાદ જાણે પ્રલયનો રંગ

કેટલાય મેઘધનુષો ભેગા મળે

ત્યારે રચાય છે પ્રણયનો રંગ

- દીપક પરમાર (”દીપ”)

દોસ્ત તું જે___ હારૂન પટેલ

દોસ્તું જે બોલતાં શરમાય છે.
તેજ તારી આંખમાં વંચાય છે.

ફૂલ ઉપર જે રીતે ઝાકળ પડે,
એ રેતે સાકી મદિરા પાય છે.

હોઠ ઉપર છે લવારા રાત દિન,
નામ તારું કયાં હવે લેવાય છે.

એક એક માણસ અહીં તીસમારખાં,
કોઇને પણ ક્યાં કશું કહેવાય છે.

એ નિખાલસ માનવી ક્યાં શોધવો,
જે બીજાને જોઇને હરખાય છે.

એ જ પથ્થર થૈને તમને વાગશે,
પોચા રૂ જેવો ભલે દેખાય છે.

પીઠ પહેલાં થાબડે છે તે પછી,
પીઠમાં ખંજર હુલાવી જાય છે.

પહેલા કહેવાતો હતો પંચાતિયો,
કોમનો લીડર હવે કહેવાય છે.

છે દયા માલિકની’ હારૂન’ પર,
કેમ તારા પેટમાં ચુંક થાય છે.

તને એક ફૂલ નહિ, ફૂલછબ નહિ
બાગ નહિ,ખુદ મોસમ દેવી છે.

તને એક રંગ નહિ એક રૂપ નહિ
એક આસુમ એવી ફોરમ દેવી છે.

તને કમ દેવાનું દિલ નહિ,
ને દિલથી કમ કંઇ દેવું નહિ.

તને એક સ્વર નહિ, એક શબ્દ નહિ,
સૂરની સરવરતી સરગમ દેવી છે.

તને જે કંઇ દીધું કમ દીધું,
પણ હતું અકલ તારા અમ દીધું.

તને પન જન્મેલી કવિતાની
એક અછૂતી આલમ દેવી છે.

ત્રને લોકનું તરભાણું દઇને,
લાગે છે કે એક તરણું દીધું,

હવે દેવી તો શબ્દ વગરની
સૃષ્ટિ મોઘમ દેવી છે

શબ્દોની જ છે આળપંપાળ.
કાપી નાંખ માયાની જાળ.

રણમાં ઝૂરે તરસ્યો છોડ,
તું લે હવે એની સંભાળ.

જગમાં આવી જીવી જાણ,
ફેલાવી દે તું તારી આણ.

છોડી દે તાર કવચ કુંડળ,
આત્માં કેરું એજ પરિત્રાણ.

લ્યો,મોહન પડળ ખૂલી ગયા
પ્રાથને કહો હવે ચડાવે બાણ.

સૂતો ભિષ્મ બાણ શૈયા પર,
રોકી રહ્યું કોણ એના પ્રાણ?

અર્થના ઉંબર ઓળંગી આવ
જે ભીતર છે તેને તું જાણ.

છતાં કેમ ચર્ચાયો __બેદાર લાજપુરી

જગતની અવર ને જવરમાં હતો

છતાં એક ચહેરો નજરમાં હતો

 ન હૈયાથી અળગો એ પથ્થર કર્યો

જે ઠોકર સ્વરૂપે ડગરમાં હતો

 છતાં કેમ ચર્ચાયો હું ચારસુ

હું કયાં તમારા નગરમાં હતો?

 ગઝલ મુજ વિશે શું ન શું કહી ગઇ

હું ક્યારે કોઇની ખબરમાં હતો?

   ગજબનો અજંપો હતો અમને,

 હું પણ ગજબની સબરમાં હતો.

  મળી રાહ ‘બેદાર’ કયાંયે નહીં,

ન જાણે હું કેવી સફરમાં હતો.

(“એ મળે તો કહેજો” 38  )

 
<

કેટલા માર્ગો બદલતી હોય છે,

જિંદગી કેવી રઝળતી હોય છે.

એ મને દોષિત ગણીને અવગણે,

મૂર્ખ એ બહાને પજવતી હોય છે.

આંસુ મારા મને ડૂબાડશે,

નિત સમસ્યાઓ ઉભરતી હોય છે.

એની મસ્તી હો જ્વાનીમાં અને,

રૂપમાં કેવી મલકતી હોય છે.

આભમાંના તારલા જોયા કરું,

જીજ્ઞાસા કેવી અમસ્તી હોય છે.

દિપિકાને કોઇ તો પૂછી જુએ,

કરણો વિના સળગતી હોય છે?

એતો કહો આ કથાની કલ્પના ક્યાંથી મળી.
ઘટના વિહિન જિંદગીને વારતા કયાંથી મળી.

થીજી ગયેલા સમયના આ બરફને ચોસલે,
ધગ ધગ થતી લાગણીની ઉષ્ણતા કયાંથી મળી.

શાને ઉછળતો સમુંદર આજ એ પડ્યો કૂણો,
લાવૅ ઉકળતા દરદ ને સ્થિરતા કયાંથી મળી.

તારી જબાન પર ઊગે જૂઠનાં જાળાં બધાં
તારા નયનને વિચળ ચંચળતા કયાંથી મળી,

ઉપદેશનાં મણકા લઇ ગણતો રહે છે રાત દિન,
સત્યો વિહિન જિવન મંહી સંતતા કયાંથી મળી

એ યાતના ની દરારો માં વફા સડતી રહી
આવી હવે પૂછશો નહીં વેદના ક્યાંથી મળી.

 મુસા બના

જન્મ:1907

નિ:ધન:1955

જન્મ સ્થળ: તડકેશ્વર જિ: સુરત

કવિ ,સાહિત્યકાર,વહોરા સમાચાર,સુરતના માજી તંત્રી,અને મેનેજિંગ કમિટિના સભ્ય..ભારતની આઝાદીની ચળવળનાં  એક સેનાની.

એમની નઝમો અને ગઝલો માં દેશ પ્રેમ ,જુસ્સો અને અંગ્રેજોની ગુલામી સામે બંડ અને આક્રોશ હતો.

શ્રી રતિલલ અનિલે એકવાર 1947 પહેલાનાં મુશાયેરાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું જ,મુસા બના મુશાયરાની  શાન અને જાન હતા.

થોડા સમય પહેલાં  જેમનો ઈંતેકાલ થયો છે, એ પ્રોફેસર ,પ્રીંસીપલ ડૉ.મોહમ્મદ હનીફ બના એમનાં સુપુત્ર થાય છે 

બાકી છે.

જીવન આ જીવવા જેવું નથી પણ જીવવા દો છો,

અમારા પર હજીયે આપનો ઉપકાર બાકી છે.

ગળે ફાંસો, કરે બેડી,પગે લોખંડની સાંકળ,

હજી શું કંઇ ગુલામોના શૃંગાર બાકી છે.

******

મુકતક

 કયાં હે યુવાન પાછો નિસ્તેજ થઇ બેઠો,

તુ જાગે તો જગતનાં ચક્રો ફરી જવાના.

 કરવાનું કંઇ કરીલે કરવાનો આ સમય છે,

તું બેઠો જોતો રહેશે બીજા કરી જવાના.

ગઝલ

  જરા મહેફિલ મંહી તીરછી નજર ઓ યાર થાવા દે.

નિગાહે નાઝની બરછી જિગરની પાર થાવા દે.

 ઉભો છું કયારનો ગરદન સજાવી  યાર થાવા દે.

કર્યો અપકાર તેં લાખો હવે ઉપકાર થાવા દે.

 વિલાયતની દવાઓથી ન મટશે દર્દ આ પ્રેમીનું,

નવુ એ દર્દ છે એનોજ ઉપચાર થાવા દે.

નથી હું કૈસ સમ મજનું કે ઘર છોડી વસાવું વન,

મને તું તારી ચોખટ પર ફના દિલદાર થાવા દે.

મિલનનાં પ્રશ્ન પર ઓ સંગદિલ ઈનકાર શા માટે?

ભલે એકવાર થાવાદે ,છતાં એકરાર થાવા દે.

 ઝુંકાવું કે નહીં ગરદન એ તું પણ જોઇ લેજે ને

જરા તુજ મ્યાનથી બે ધ્યાન તુજ તલવાર થાવ દે.

 પછી સાકી દિયે જોજો ભરી તુજ જામ ઉપર જામ,

હજી તે મસ્ત છે ઇકબાલ તું હોંશિયાર થાવા દે.

સ્પર્શોનુ રેશમ વણતા રહ્યા

સ્મરણોને માપવાનો ધખારો

મણકા નાહક ગણતા રહ્યા

પ્રેમ તો હ્રદયની ખંજવાળ

ચળ ઉપડેને ખણતા રહ્યા

 વહાણ સૌ રમતાં મૂક્યા દરિયે અમે

છો પછી તરીએ કે ના તરીએ અમે

ચહેરા ઉપર મુસકાન દીધી પાથરી

ને દિલ મહીં ચૂપચાપ ઝરમરિએ અમે

 જે તરફ જોઇ મરોડયું મોં તમે

એ તરફથી આરસી ધરીએ અમે

 પૂરી તપાસે પણ કશું નીકળળ્યું નહીં

તોય  ગૂનેગાર ,બસ ,ઠરીએ અમે

 હોય જો રસ્તા સામા આવતા

શાને વળી પ્રયાણથી ડરીએ અમે

 એ એક હાથે કયાં કદી વાગવાનું નામ

સબંધ તો બે હાથે તાળી પાડવાનું નામ

વરસાદનું મન છે પલળવાનું ભલે પલળે

કોરા રહી આપશું કંઇ ભીજવાનું નામ

જાગી ગયો છે કયારનો અંધાર તેથી તો

લેતું નથી ત્યાં કોઇ તો સૂરજ થવાનું નામ

 લખવી પડે છે કે કો’ લખાવે છે ગઝલ તુજથી

પાસે કશું તો જોઇએં ગમ ભૂલવાનું નામ

 એને હૃદયનાં ખૂણે ખૂણે ‘ગુલ’ લટકવા દો

ભીંતો ઉપર ક્યાં કદી છે ટાંગવાનું નામ

English translation by Adam Tankarvi (AROMA p-38,390)

RELATTIONSHIP

It is not a clapping with one hand

Relationship is clapping two hands

Let the rain drench it self in water

We’ll get wet even thou remaining dry

The darkness has woken up for long

And some one does not arrive like Sun

I have no choice but to write gazhals

One must have an excuse to drown sorrows

O Gul, fix the name in every corner of heart

It is not to be fixed on the wall after all

વગડતે ઢોલ ને ઉભી બજારે સહી કરી દીધી

જખમના લાગની નીચે કટારે સહી કરે દીધી

મને સપનાઓ ભેગા થઇ મનાવ્યો જીવવા માટે

ઘણી મેં ના ભણી રાતે સવારે સહી કરી દીધી

ગઝલ લખવાની રજા જ્યારે સંકોચથી માંગી

કળાએ સ્મિત કર્યું ને વિચારે સહી કરી દીધી

મેં જેવો શ્વાસ છોડયો ને બધુંય થઇ ગયું થાળે

હવાએ ભીનું સંકેલ્યું, મઝારે સહી કરી દીધી

તમે લઇ પ્રેમનો ખરડો ફર્યા’તા ગામ આખામાં

અભણ એકજ હતો’અશરફ’ હજારે સહી કરી દીધી

(સુરાલય_ 16)

ભાષા ભવન_ અદમ ટંકારવી

(ગઝલ સોનેટ)

એના પાયામાં પડી બારાખડી

ચોસલાથી શબ્દનાં ભીંતો ચણી

એક તત્સમ બારણું પ્રવેશનું

સાત ક્રિયાપદની બારી ઊઘડી

ભોંય તળિયે પાથર્યા વિરામ ચિન્હ

ને અનુસ્વારોનાં નળિયાં છાપરે

ગોખમાં આઠે વિભક્તિ ગોઠવી

ભાવ વાચક નામ મૂક્યું ઉંબરે

 થઇ ધજા ફરક્યું ત્યાં સર્વનામ તું

ટોડલે નામોનાં દીવ અ ઝળ હળ્યા

 સથિયા કેવળ પ્રયોગી આંગણે

રેશમી પદડા વિશેષણના હલ્યા

જ્યાં અનુભૂતિનો સુસવાટો થયો

ત્યાં જ આ પત્તનો મહેલ ઉડી ગયો

(રિઝામણુ_ 43 ના સૌજન્યથી)

3

રજુઆત:શ્રીપ્રવીણ દેસાઇ

પાત્રો નહીં નાટક બનીને તું હવે ભજવાઇ જા.

ઉજવે  તને શું લોક ,તું  ખુદ હવે ઉજવાઇ જા.

જઇ ને ચઢી  ડુંગર ઉપર કો’ટેકરે ફેલાઇ જા.

તારી ધજા તું ખુદ બની જા ને પછી  ફરકાઇજા.

જોને પડી ગઇ છે હવે  આદત ખુશામદ ની તને,

તસ્વીર થઇ લટકાય જા,ભીંતો ઉપર ટિંગાઇ જા.

તૂટી રહી છે પ્રેમની  નાજુક ઇમારત આ જગે,

માતમ કરીલે  આજ તું અશ્રુ બની ડોકાઇ જા.

તું કયાં સુધી પાલવ બચાવીને વફા ફરશે અહીં,

આ વરસતા  જળ વાદળે  જા ને કદી ભીંજાઇ જા.

આ સ્થિતિ કાયમ રહી તો જીવવાનું મન નથી,
માનવી જાણે કે કુદરતનું સર્જન નથી.

આમ તો છે ક્લ્પનામાં ઉદ્દયન આકાશ પર,
ને અંહી તો ચાલવાને વાસ્ત્વિક સાધન નથી.

કંઇ હજારો ‘હા’ અને ‘ના’ના બધા ઝઘડા મહીં,
તારી એક ‘હા’પર તો મુજ જીવનનું અવલંબન નથી.

આ પ્રણયની જો પરાકાષ્ઠા નહીં તો શું હશે ?
કયાં નથી મારી નજર ! કયાં આપના દર્શન નથી?

હોય છે સુખના સમયની એ હકીકત પણ ‘નઝર’
આખા જગમાં કોઇ જાણે આપણું દુશ્મન નથી.

ગઝલ

સૂના  બધા  પડી  ગયા, તારા  ગયા પછી 
ઘરના  સજેલા  ઓરડા, તારા ગયા  પછી

કેવળ વરસ્તી લૂ  રહી બળતા બપોરે ધૂપ 
જોયા ન  રસ્તે  છાંયડા,  તારા  ગયા પછી

દિવસો  તમામ  વીતી  રહે, તારી યાદમાં 
બાકી ન  કોઈ  ખેવના, તારા  ગયા  પછી

પલ્ટાઈ  પાનખરમાં  ગઈ,  ઋત વસંતની 
મૂરઝાયા  પુષ્પ  પાંદડા, તારા  ગયા પછી

ભટકી  રહેલ    ભીડની   વચ્ચે   છું   એકલો 
ક્યાંયે  મળ્યા ન છાંયડા, તારા ગયા પછી

ઝાંખા પડી  ગયા’તા ‘રસિક’ ધૂળથી રમી 
ચહેરા વગરના આયના, તારા  ગયા પછી

                                                   ગઝલ

 તાર હતા વિચાર ને તારું મનન હતું.

ગઇ કાલની  છે વાત કે મારેય મન હતું.

એવા હતા દિવસ કે હતો  માત્ર અંધકાર,

સૂરજ નહીં,ને ચન્દ્ર નહીં બસ ગગન હતું.

ળમં ડૂબેલ જળ કદી પરખી શકાય ના,

માની લીધું કે મ્હેકમાં મારું ચમન હતું.

કાસદ બન્યો જણાય છે અંગારીઓ પવન,

મારા હૃદય સિવાય વળી કયાં દહન હતું.

કિસ્મતનાં તારલાતો હતા માનવીને, પણ,

ચમકનાવનાર એમને તારું ગગન હતું.

રેતીના પટ ઉપર પડી છે ભાત ફાંકડી,

અસ્થિર શુષ્કતા યે એક સાંત્વન હતું.

 કોઇ દિશા મળીજ નહીં એનો ગમ નથી,

તરણાંને ક્યાં દિશા હતી?ફકત વહન હતું !

 મારી તરસને ઝાંઝવાં પી ગયા ‘અનિલ’ ,

એવી મળી મીઠાશ કે રણ પણ મગન હતું.

ભાવિ કબરની ધૂળ વિના કંઇ નથી ‘અનિલ’

તમને થશે વાહ વાહ ,આ પણ જીવન હતું !

તા.24-2-1968નાં મર્હુમ જનાબ મસ્ત હઈબ સારોદી સહેબાનાં માનમાં જંબુસરજિ: ભરૂચ મુકામે મુશાયેરો યોજાયો હતો.

મુશાયેરાની પાદ પંક્તિ હતી:

કોને વિચારે એમનું હસતું વદન હતું

મુ.રતિલાલ અનિલે એ મુશાયરામાં ઉપરોકત ગઝલ રજુ કરી હતી.એમનાં કાવ્ય સંગ્રહ ‘અલ્વિદા’માં એ સંગ્રહિત છે.

મુશાયરાની વિગત માટે નીચેના URL  પર કલીક કરવા વિનંતી છે.

  http://arzewafa.wordpress.com/2006/06/01/mastmushayro_waf/

 

 

 

 

 

 

રગોમેં દૌડતે ફીરને કે હમ નહીં કાયલ

જબ આંખસે હી ના ટપકા તો લહુ ક્યા હૈ

હરેક બાત પે કહેતે હો કી તુ ક્યા હૈ

તુમહી કહો યે અંદાઝે ગુફ્તગુ ક્યા હૈ

બના હૈ શાહ કા મુસાહીબ ફીરે હૈ ઇતરાતા

વગરના શહરમે ગાલીબ કી આબરુ ક્યા હૈ

(ગુજરાત મિત્ર _3શનિવાર મેં 2008ના સૌજન્યથી)